Yeminli Çevirmen Nasıl Olunur?

11.12.2016

Yeminli Çevirmen Nasıl Olunur?


Efendim, meslek yaşamımda çok defa bu soruyla karşılaştım. Ya çevirmen olmak isteyen meslek adayları ya da çevirmen bulmaya çalışan potansiyel müşteriler. İki grubun da temel amacı "yeminli" ifadesinin kaynağına en doğru şekilde erişebilmek hiç şüphesiz. 
Nereden geliyor bu yemin sorusunun cevabına geçmeden önce "yeminli" sözcüğünün kamuoyunda bilinen/anlaşılan, hissedilen ya da algılanan tarafına bir bakalım isteriz. Bilindiği üzere meslek unvanının önünde yeminli ifadesi bulunan ve akla ilk gelen mesleklerden biri yeminli mali müşavirlik. Bu meslek dalında bu unvana sahip olabilmek için onlarca sınav, onlarca seminer, hatta yerine göre deneyim süreleri ve sair gereklilikler söz konusu bildiğimiz kadarıyla. 
Peki çevirmenlik nasıl oluyor dersek? Efendim çevirmenlik için öncelikle isminden başlayalım. Bazı noterlerde tercüman bazılarında ise mütercim olarak yemin veriliyor. Aradaki farkı her defasında dile getiriyoruz ancak kısaca belirtmekte fayda var: Tercüman sözlü çeviri yapan meslek mensubu iken mütercim yazılı çeviri yapan meslek mensubudur. Malum bir kanun var: Noterlik Kanunu. Bu kanun noterliklerin işlevlerini, görev ve yetkilerini, sorumluluklarını ve diğer tüm faaliyet konularını tanımlıyor. Bu kanunda noterin görevleri arasında "çeviri yapmak" hükmü belirtilmiş olsa da noterler çevirmenleri dışardan temin ediyor ya da en azından bu yazı kaleme alındığı tarihe kadar durum böyleydi. Hal böyle olunca noterliklerde çevirmenlik yetkisi yani yemin verilen meslek mensupları ile ilgili kaygılarımız ortaya çıkıyor. 
Öncelikle şunu belirtmekte fayda görüyoruz: Ankara ilindeki bir noterle Antalya ilindeki bir noter aynı şartlarda yemin yetkisi vermeyebilir her ne kadar her iki noter de kanuna göre hareket etse. Çünkü ilgili kanunun bir maddesinde "noterin takdir yetkisinden" bahsediyor. Bu açık bir inisiyatif olarak değerlendiriliyor. Noterler genelde bilgisine inanabildikleri ya da yabancı dil bilgilerini ispat edebildiklerini düşündükleri kişilere bu yetkiyi veriyor. Peki bir belge, bir müstenit? Elbette böyle bir şart da var: Çünkü ilgili kanun "hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde takdir yetkisinden" bahsediyor. Bu durumda da noterlikler tarafından diploma, sertifika, kurs katılım belgesi (!) gibi hatırı sayılır belgeler talep edilebiliyor. 
Sonunda ne oluyor peki? Ben gözlerimle tanık oldum. Samsun'da bir kuyumcu yeminli pasaport tercümanlığı (!) yapıyor. Ankara'da olması gerekenden daha fazla tercüman (!) var. Dışişleri Bakanlığından noterliklerimize uyarı yapılıyor "Çevirmen seçimlerinizde dikkatli olun, dış devletlerde bu konuda sorunlar yaşıyoruz" diyerek ne var ki; kanun da çok açık "Noterin görevleri arasında çeviri yapmak" da var! 
Bu yazıda özetle şu sonucu vermek istiyoruz. Eğer niyetiniz çevirmen olmak ve bir noterlikten yemin almak ise ilgili noterliğe yabancı dil bilgisine sahip olduğunuzu kanıtlayan belgelerle başvurun alacağınız yanıt sizin o noterlikte "yeminli" olup olamayacağınızı belirleyecektir. Yeri gelmişken şunu hemen belirtelim: "Mütercim-Tercümanlık/Çeviribilim" bölümlerinden mezun olmanızı ilgili noterlik kabul etmiyor ve size yemin düzenlenmiyorsa kanunda açıkça belirtildiği şekilde "sizin yabancı dil bilginize ve çevirmenlik yapabileceğinize ilişkin hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde" takdirde bulunmamış olabilir diyebiliriz.

Emrah Büke  

Gösterim : 741
Aşağıdaki formu kullanarak yorum yazabilirsiniz